Phishing to jedno z najczęściej występujących przestępstw internetowych, którego celem jest wyłudzenie poufnych danych od ofiar, takich jak loginy, hasła, numery kart kredytowych czy inne informacje osobiste. Oszuści stosują różne metody, aby nakłonić ofiary do podania tych danych, często podszywając się pod zaufane instytucje lub osoby. Przestępstwo phishingu jest groźne, ponieważ może prowadzić do kradzieży tożsamości, oszustw finansowych oraz innych poważnych konsekwencji dla ofiar. Co za to grozi?

Co to phishing?

Phishing polega na tym, że przestępca (phisher) kontaktuje się z ofiarą za pośrednictwem fałszywych wiadomości e-mail, SMS-ów, komunikatorów internetowych lub stron internetowych, które naśladują wygląd i działanie legalnych instytucji, takich jak banki, serwisy płatnicze, media społecznościowe, a nawet instytucje rządowe. Celem jest zmanipulowanie ofiary do podania poufnych danych, kliknięcia w zainfekowany link lub pobrania złośliwego oprogramowania. Najczęściej phishing przyjmuje postać wiadomości sugerującej pilną potrzebę podjęcia działania, np. potwierdzenia transakcji, zmiany hasła, weryfikacji konta lub podania danych do faktury. Wiadomości te często mają formę, która wzbudza strach lub pilność, np. „Twoje konto zostanie zablokowane, jeśli nie potwierdzisz danych”.

Phishing ewoluował wraz z rozwojem technologii i dzisiaj istnieje wiele jego różnych rodzajów. E-mail phishing to najbardziej klasyczna forma phishingu, w której oszuści wysyłają fałszywe e-maile, podszywając się pod znane instytucje, jak banki, serwisy płatności (np. PayPal), sklepy internetowe czy portale społecznościowe. Wiadomość zazwyczaj zawiera link do fałszywej strony internetowej, na której ofiara ma wprowadzić swoje dane osobowe lub finansowe. Strony te wyglądają niemal identycznie jak prawdziwe witryny, co dodatkowo uwiarygadnia oszustwo. Spear phishing to bardziej zaawansowana forma phishingu, skierowana do konkretnej osoby lub organizacji. W przeciwieństwie do standardowego phishingu, który rozsyłany jest masowo, spear phishing jest celowany i często poprzedzony analizą informacji o ofierze. Przestępca może np. podać się za przełożonego ofiary lub kolegę z pracy, prosząc o wykonanie przelewu lub udostępnienie poufnych informacji.

Idąc dalej, smishing to phishing przeprowadzany za pomocą SMS-ów. Oszuści wysyłają wiadomości tekstowe, które wyglądają na pochodzące z zaufanych źródeł, np. banków lub firm kurierskich. Ofiara jest proszona o kliknięcie w link prowadzący do fałszywej strony lub o odpowiedź na wiadomość, co umożliwia oszustom dostęp do poufnych informacji. Ostatni z wymienionych, vishing polega na oszustwach telefonicznych, w których przestępca podszywa się pod przedstawiciela instytucji, takiej jak bank czy organ ścigania. Podczas rozmowy telefonicznej, oszuści próbują nakłonić ofiarę do podania swoich danych finansowych, takich jak numery kart kredytowych, hasła czy kody do bankowości internetowej.

Jaka kara?

Phishing, choć nie jest bezpośrednio wymieniony w polskim Kodeksie Karnym, wpisuje się w ramy przestępstw związanych z oszustwami komputerowymi oraz naruszeniami tożsamości. Przestępstwa te są opisane w art. 287 k.k. oraz art. 190a § 2 k.k., co pozwala na skuteczne ściganie sprawców phishingu, którzy wyłudzają dane i narażają ofiary na straty finansowe oraz osobiste. Według art. 287 kodeksu, kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub wyrządzenia innej osobie szkody, bez upoważnienia, wpływa na automatyczne przetwarzanie, gromadzenie lub przekazywanie danych informatycznych lub zmienia, usuwa albo wprowadza nowy zapis danych informatycznych, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

Natomiast według art. 190a § 2 tego aktu prawnego, sprawca kradzieży tożsamości podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Aby doszło do przestępstwa z art. 190a § 2 k.k., konieczne jest wykazanie, że działanie sprawcy wyrządziło ofierze szkodę majątkową lub osobistą. Szkoda majątkowa może obejmować utratę środków finansowych, natomiast szkoda osobista może polegać na naruszeniu prywatności, ujawnieniu wrażliwych danych lub naruszeniu wizerunku ofiary.

Reasumując zatem, przestępstwo phishingu, mimo że nie jest bezpośrednio zdefiniowane w polskim Kodeksie Karnym, może być skutecznie ścigane na podstawie przepisów dotyczących oszustw komputerowych oraz podszywania się pod inną osobę. Działania sprawców phishingu, które mają na celu wyłudzenie danych, osiągnięcie korzyści majątkowej lub wyrządzenie szkody osobistej, są penalizowane w art. 287 § 1 k.k. oraz art. 190a § 2 k.k., a kary za te przestępstwa mogą sięgać nawet 8 lat pozbawienia wolności.

Kontakt w zakresie porady prawnej dotyczącej prawa karnego

Kancelaria Adwokacka B-Legal Toruń, adwokat rozwodowy Katarzyna Bórawska

Telefon: +48 607-576-294

E-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.